اصرار بر دوگانه مذاکره یا جنگ برای کشور ما مفید نیست

 به گزارش سرویس بین الملل خبرگزاری صدا و سیما، اسماعیل بقائی سخنگوی وزارت امور خارجه در نشست خبری امروز  گفت: در هفته‌ای که گذشت، ما با شعله‌ورتر شدن آتش جنگ و کینه آمریکا علیه ملت ایران مواجه بودیم. تأسیسات و زیرساخت‌های مدنی و غیرنظامی ما در استان‌های هرمزگان، بوشهر، سیستان و بلوچستان، خوزستان، ایلام و برخی دیگر از شهر‌ها و نواحی ایران مورد هدف قرار گرفتند و بدین ترتیب، بار دیگر منطق ویرانگر آمریکا نمایان شد.

حمله به زیر ساخت ها حمله به حق زندگی امنیت و کرامت انسانی

اسماعیل بقائی افزود: حمله به زیرساخت‌های غیرنظامی، پل‌ها، مراکز خدماتی و درمانی و آنچه مردم برای ادامه زندگی به آن تکیه دارند، تنها حمله به چند نقطه روی نقشه نیست؛ حمله به حق زندگی، امنیت و کرامت انسانی است.

وی تاکید کرد: هیچ واژه‌ای نمی‌تواند اندوه مردمی را توصیف کند که در این گرمای جان‌فرسا، زیرساخت‌های خود را از دست دادند. آنها که ایران را بر صفحه نقشه به چند استان، چند شهر و چند نقطه فرو می‌کاهند، هنوز حقیقت این سرزمین و هویت جمعی آن را نشناخته‌اند.

ایران یک پیکر است و هر زخمی بر هر گوشه آن، زخمی بر تمام این تن واحد است

سخنگوی دستگاه دیپلماسی خاطر نشان کرد: ایران مجموعه‌ای از جزایر دورافتاده نیست که بتوان بخشی از آن را زخمی کرد و انتظار داشت بخش دیگر آرام بماند. اگر هرمزگان زخم بردارد، مازندران درد می‌کشد؛ اگر چابهار هدف قرار گیرد، قلب تهران به تپش می‌افتد؛ و اگر کودکی در اهواز از صدای انفجار بترسد، هیچ ایرانی در هیچ نقطه‌ای از این سرزمین آسوده نخواهد خوابید. ایران یک پیکر است و هر زخمی بر هر گوشه آن، زخمی بر تمام این تن واحد است.

وی افزود: از همین رو، مردم نجیب و مقاوم جنوب، امروز بیش از هر زمان دیگری سزاوار احترام و قدردانی‌اند؛ مردمانی که سال‌ها بار امنیت، انرژی، تجارت، دریا و مرز‌های این کشور را بر دوش کشیدند و با وجود همه سختی‌ها، قامتشان خم نشده است. آنان نگاهبانان خلیج فارس و سواحل مکران‌اند.

حمله به زیر ساخت های غیر نظامی  را به شدت محکوم می کنیم

اسماعیل بقائی در ادامه گفت: ما حمله به زیرساخت‌های غیرنظامی، مراکز درمانی، پل‌ها و تأسیساتی را که زندگی مردم به آن وابسته است، با صریح ترین عبارات محکوم می‌کنیم. هیچ ادعای سیاسی یا نظامی نمی‌تواند رنج کودکی را که در بیمارستان چشم به درمان دوخته یا اضطراب خانواده‌ای را که پل ارتباطی شهرش ویران شده است، توجیه کند. اینها تنها خسارت به ساختمان‌ها نیست، بلکه جراحتی بر وجدان جمعی ایرانیان است.

وی افزود: امروز ما در کنار مردمان ایران در خطه جنوب کشور ایستاده‌ایم؛ نه از سر شعار، بلکه از سر باور. زیرا جنوب، خودِ ایران است. هرمزگان، خوزستان، بوشهر و سیستان و بلوچستان، مرز‌های دوردست نیستند؛ نزدیک‌ترین نقطه به قلب هر ایرانی‌اند.

بقائی تاکید کرد: به هم‌میهنانمان در هر نقطه از ایران بزرگ، در شمال، جنوب، شرق، غرب و مرکز، درود می‌فرستیم و ایستادگی، استقامت و غیرت مردمان خطه جنوب را ارج می‌نهیم و، صدالبته، دست مدافعان وطن را که از جای‌جای ایران تیر خشم ملت را به سمت متعرضان به خطه جنوب شلیک می‌کنند، می‌بوسیم.

جام جهانی امسال سیاسی‌ترین جام جهانی بود

سخنگوی وزارت امورخارجه در پاسخ به این سئوال که در چند ساعت اخیر شاهد این بودیم که خبر قهرمانی جام جهانی و برنده شدن اسپانیا، تیتر اول اخبار بود. خیلی‌ها هم این را به‌عنوان شکست لابی رژیم صهیونیستی و دارودسته ترامپ برای اعمال نفوذ در ورزش دانستند. صحبت‌های شما را در این خصوص خواهیم شنید. همچنین، آیا نمی‌خواهید به مردم اسپانیا تبریک بگویید؟ گفت: ما حتماً به تیم ملی فوتبال اسپانیا تبریک می‌گوییم. امسال جام جهانی شاید سیاسی‌ترین رویداد ورزشی در سطح جهان بود و این بازی هم یکی از سیاسی‌ترین‌ها، یا سیاسی‌ترین، بود. یکی از دلایل آن نیز همین بود که اشاره کردید؛ یعنی در همان راستای سیاسی کردن ورزش که بخشی از آن را در نحوه رفتار با تیم ملی فوتبال ایران دیدیم و تبعیضی که برای تیم ملی فوتبال ایران قائل شدند. این نگاه و این رویکرد تا آخرین لحظات ادامه پیدا کرد.

مردم جهان دوست داشتن اسپانیا برنده شود

بقائی افزود: من فکر می‌کنم برای ما ایرانی‌ها که قهرمانی را در پهلوانی، مرام، جوانمردی، فتوت و ظلم‌ستیزی می‌بینیم، رفتار تیم ملی اسپانیا و کلاً اشتهار اسپانیا در یک سال اخیر و در این چند ماه اخیر به مخالفت با تجاوزگری، نسل‌کشی و ظلم، ارزشمند بود. یکی از دلایل اصلی اینکه ایرانیان این بازی‌ها را با دقت دنبال کردند و مردم جهان، فارغ از مرام، دین و آیین، در دلشان دوست داشتند که تیم اسپانیا برنده شود، همین بود.

ما هیچ مشکلی با مردم آرژانتین نداریم

سخنگوی دستگاه دیپلماسی تاکید کرد: البته این را هم اضافه بکنم که ما هیچ مشکلی با مردم آرژانتین نداریم. امروز صبح که در مسیر آمدن به محل کار بودم، یکی از دیپلمات‌های سابق آرژانتینی به من پیامی داده بود که: «ما ناراحت هستیم از اینکه تیم ما بازنده است، ولی فکر می‌کنیم دلیل اصلی اینکه تیم ما باخت، همان انرژی منفی بود که جمعی از کسانی که دستشان به خون انسان‌ها در لبنان، غزه و ایران آلوده است، از تیم ما حمایت کردند و در واقع، انرژی منفی که فرستادند، باعث شکست تیم ما شد.» که، این هم معنادار است.

اصرار بر دوگانه «مذاکره یا جنگ» و «دیپلماسی یا جنگ» برای کشور ما مفید نیست

سخنگوی وزارت امورخارجه در پاسخ به این سئوال که زورگویی، تمامیت‌خواهی و وحشی‌گری، اجزای لاینفک مرام و مسلک آمریکایی است. با توجه به اینکه برای چندمین بار مشخص شد آمریکا مذاکرات را صرفاً به‌عنوان ابزار فریب می‌خواهد، نه تفاهم پایدار، برخی معتقدند باید این فکر را از ذهن ترامپ دور کرد که هرگاه اراده کند، میز مذاکره فراهم است و هر بار زیر میز بزند، باز ایران را سر میز مذاکره حاضر می‌کند. به‌طور مشخص، پرسشم این است که اگر چندی بعد ترامپ بار دیگر درخواست مذاکره کند، پاسخ ما چه خواهد بود؟ آیا بدون هیچ شرط خاصی به یادداشت تفاهم برمی‌گردیم یا دیگر نمی‌شود به نقطه قبل بازگشت؟ گفت: من فکر می‌کنم که اصرار بر دوگانه «مذاکره یا جنگ» و «دیپلماسی یا جنگ» برای کشور ما مفید نیست. اینکه فکر کنیم دیپلماسی نافی دفاع است یا اینکه دفاع با دیپلماسی سازگاری ندارد، به هیچ عنوان منطق صحیحی نیست.

هدف ما صیانت از منافع ملی ایران است

بقائی افزود: باید در نظر داشته باشیم که کاری که سید عباس دارد انجام می‌دهد با کاری که سید مجید دارد انجام می‌دهد، با یک هدف است. مذاکره و جنگ طریقیت دارند؛ هدف را گم نکنیم. هدف، صیانت از منافع ملی ایران است؛ گاهی با ابزار دفاع، گاهی با دیپلماسی و گاهی همزمان با هر دو؛ لذا من فکر می‌کنم که باید این نکته را در نظر داشته باشیم. نکته دیگری که در سؤال شما بود، مذاکره به‌عنوان ابزار فریب است. چرا فکر نمی‌کنید مذاکره به‌عنوان ابزار ارعاب و فشار هم هست؟ آیا دیپلمات‌های شما فریب خوردند؟ آیا دیپلمات‌های شما تحت فشار و ارعاب قرار گرفتند؟ کدام طرف بود که از یادداشت تفاهم خارج شد؟ آیا از یادداشت تفاهم خارج شد به دلیل اینکه نگران منفعت ایران بود یا احساس می‌کرد این سند، سندی است که تأمین‌کننده منافع ایران بوده و به نوعی خودش را مغبون احساس می‌کرد؟

دیپلمات های ایران به علت ترس از فریبکاری دشمن صحنه را ترک نمی کنند

سخنگوی وزارت امور خارجه همچنین تاکید کرد: من در بیان بعضی از نکات تردید داشتم، ولی فکر می‌کنم با توجه به مباحثی که این روز‌ها مطرح می‌شود، باید اینها را گفت. اگر شما انتظار دارید که دیپلمات‌های شما به خاطر ترس از فریبکار بودن دشمن، صحنه را ترک کنند، حتماً این کار را نخواهند کرد. بله، دشمن فریبکار است، دشمن خدعه می‌کند، دشمن وحشی است؛ اما مثل این است که بگوییم کسانی که پای لانچر نشسته‌اند و برای ایران تلاش می‌کنند و دفاع می‌کنند، از ترس اینکه طرف مقابل از تکنولوژی بالاتری برخوردار است، سنگر را ترک کنند.

بقائی افزود: همان‌طور که نیرو‌های نظامی ما مصمم هستند و موظف هستند برای دفاع از ایران، علیرغم اینکه عِده و عُده ما نابرابر است و ما در یک جنگ نابرابر قرار داریم، دیپلمات‌های شما هم موظف هستند که علیرغم شیطنت دشمن بایستند و از منافع ملی ایران دفاع کنند.

دپلماسی و دفاع مثل دو بال مکمل هم هستند

دیپلماسی و دفاع دو بال هستند و اگر هر کدام به هر دلیلی نتوانند وظیفه خود را در دفاع از کیان ایران و صیانت از منافع ملی ایران انجام دهند، قطعاً وظیفه حکمرانی ما به‌درستی انجام نخواهد شد. نتیجه اینکه به همان میزان که به مدافعان میهن در پای لانچر‌ها افتخار می‌کنید و از آنان دفاع و حمایت می‌کنید، دیپلمات‌های شما نیز به همان اندازه شایسته حمایت و دفاع هستند؛ چرا که همان‌طور که عرض کردم، دیپلمات‌ها در کنار مدافعان وطن، برای یک هدف می‌جنگند.

هیچ ابهامی در متن توافقنامه وجود نداشت

سخنگوی وزارت امورخارجه در پاسخ این سئوال که این توافق آتش‌بس میان ایران و آمریکا از همان ابتدا دارای ابهام‌های فراوانی بود، به گونه‌ای که هر دو طرف برداشت‌های متفاوتی از تعهدات خود داشتند و همین ابهام‌ها نیز باعث شده است که به‌سرعت یادداشت تفاهم با شکست روبه‌رو شود و دو طرف بار دیگر وارد چرخه حملات و ضدحملات شوند. می‌خواستم تحلیل جناب‌عالی را بدانم که به نظر شما این تحلیل‌ها تا چه میزان درست است؟ گفت: مطلقاً درست نیست. من وارد نیت کسانی که چنین تحلیلی دارند نمی‌شوم، اما در عمل، چنین تحلیلی در راستای توجیه بدعهدی آمریکا خواهد بود.

وی افزود: متن، متن کوتاهی است و ۱۴ بند دارد. شما متن را مطالعه بفرمایید؛ کجای آن ابهام دارد؟ بند ۵ یادداشت تفاهم، کدام بخش آن است که تفسیری غیر از آنچه ما از ابتدا بیان کردیم داشته باشد؟ یعنی مسئولیت ایران برای تدبیر و مدیریت آتی تنگه هرمز، با مشورت عمان و با گفت‌و‌گو با کشور‌های منطقه. متن کاملاً روشن است. هیچ بهانه‌ای برای پیمان‌شکنی آمریکا وجود ندارد. کمااینکه ما هیچ‌جا ندیدیم که بگویند به دلیل اینکه در رابطه با متن دچار اشتباه یا اختلاف در تفسیر شدیم، بنابراین حملات علیه ایران را از سر گرفتیم.

جنایت میناب تنها یکی از هزاران جنایت جنگی آمریکا بود

سخنگوی وزارت امور خارجه در پاسخ این سئوال که رئیس‌جمهور آمریکا در رابطه با تصاویر منتشرشده از مدرسه میناب گفته‌اند که این تصاویر با استفاده از هوش مصنوعی تولید شده‌اند؛ در حالی که جنایتی بود که همه دنیا آن را شاهد بودند. می‌خواستم واکنش شما را به اظهارات رئیس‌جمهور آمریکا بدانم. نیز گفت: من فکر می‌کنم مقامات آمریکایی باید واقعاً در اطلاعات و گزارش‌هایی که دریافت می‌کنند، تجدیدنظر کنند. شاید مدام در معرض چنین گزارش‌هایی هستند که آنچه را که دوست ندارند، به‌عنوان اخبار فیک یا محصول هوش مصنوعی به آنها تحویل می‌دهند و همین، یکی از دلایل سوءمحاسبه در مورد بسیاری از موضوعات بین‌المللی، از جمله در رابطه با ایران، است.

بقائی افزود: قبلاً هم مراسم تشییع باشکوه رهبر شهید را گفتند که احتمالاً هوش مصنوعی است. در مورد جنایت میناب، هیچ شکی وجود ندارد که این اقدام وحشیانه، عامدانه توسط آمریکا انجام شده است و خود آنان هم به‌خوبی این موضوع را می‌دانند.

سخنگوی دستگاه دیپلماسی تاکید کرد: اما یک نکته ظریف را در نظر داشته باشید؛ آمریکایی‌ها با برجسته کردن موضوع میناب، درصدد القای این پیام هستند که گویا هر جنایت دیگری که در آن ۴۰ روز و در همین ایام صورت گرفته، حتماً قانونی بوده است. توجه داشته باشید که جنایت میناب تنها یکی از هزاران جنایت جنگی بود که طی ۴۰ روز علیه ملت ایران مرتکب شدند و هیچ توجیه و بهانه‌ای نیز نمی‌تواند از اهمیت این جنایت بکاهد یا بار گناه و جرم مرتکبان، آمران و عاملان آن را کاهش دهد.

بقائی تاکید کرد: ما با جدیت به مستندسازی جنایت لامرد و صد‌ها جنایت دیگری که اتفاق افتاده است ادامه خواهیم داد و آمریکا را به‌خاطر این جنایات پاسخگو خواهیم کرد.

میانجی‌گر‌ها فعالیت می‌کنند و تلاش می‌کنند از تشدید تنش جلوگیری کنند

سخنگوی وزارت امورخارجه در پاسخ این سئوال که وزیر امور خارجه اخیراً برای عرض تسلیت به مقامات قطری سفری به این کشور داشتند و به نظر می‌رسد که با وزیر امور خارجه این کشور نیز دیداری داشتند. برخی گزارش‌ها حکایت از آن دارد که در این دیدار، پیشنهاد‌ها و ابتکارات جدیدی برای احیای مذاکرات مطرح شده است. همچنین در ساعات گذشته، برخی گمانه‌زنی‌ها از طرح قطر برای آتش‌بس ۱۰ روزه بین ایران و آمریکا خبر داده‌اند. آیا اصل برگزاری این نشست‌ها و چنین ابتکاراتی را تأیید می‌کنید؟ اگر بله، محور‌های این پیشنهاد‌ها چه بوده است؟ آیا جمهوری اسلامی ایران این پیشنهاد‌ها را در دست بررسی دارد و موضع خاصی نسبت به این موضوع دارد؟ گفت: اصل موضوع که میانجی‌گر‌ها فعالیت می‌کنند و تلاش می‌کنند از تشدید تنش جلوگیری کنند و از آن طرف، اینکه ما از هیچ اقدامی برای توقف جنایات آمریکا فروگذار نمی‌کنیم، همزمان که نیرو‌های مسلح ما با قوت و قدرت واکنش نشان می‌دهند و منشأ و مبدأ تجاوز آمریکا را در هم می‌کوبند، در این تردیدی نیست.

بقائی افزود: دیپلماسی وظایف خود را به‌خوبی می‌شناسد و از هیچ تلاشی فروگذار نمی‌کند. باز هم تأکید می‌کنم، همراه و هم‌راستا با مدافعان وطن در نیرو‌های مسلح. پیشنهاد‌های مطرح‌شده از طرف میانجی‌ها به ما اعلام شده است و ما آنها را دریافت کرده‌ایم، اما اجازه بدهید در حال حاضر درباره جزئیات آن ورود نکنم. اصل موضوع که در این روز‌ها هم دستگاه دیپلماسی فعال بوده و هم ایده‌هایی از طرف برخی از میانجی‌ها به ما واصل شده است، بله، تأیید می‌شود.

مردم ما به صلح‌دوستی و صلح‌طلبی مشهور هستند

سخنگوی وزارت امورخارجه در پاسخ این پرسش که این روز‌ها مبحثی با عنوان «صلح شرافتمندانه» مطرح می‌شود و به یکی از موضوعات اختلافی در جامعه و میان جریان‌های سیاسی تبدیل شده است. این تصور که در ایران عده‌ای جنگ‌طلب هستند، چقدر با واقعیت منطبق است؟ دیدگاه شما در اینباره چیست؟ همچنین، این دوقطبی‌سازی را در شرایط فعلی تا چه اندازه به نفع منافع ملی و دیپلماسی می‌دانید؟ نیز گفت: هیچ نفعی ندارد. من در بین ایرانیان واقعاً کسی را به‌عنوان جنگ‌طلب نمی‌شناسم. مردمان ما مشهور به صلح‌دوستی و صلح‌طلبی هستند. مگر ما بودیم که جنگ را شروع کردیم؟ مگر ما نبودیم که تا آخرین لحظات برای پیشبرد دیپلماسی تلاش کردیم؟ این واقعیت‌ها را نباید از نظر دور بداریم. هیچ آدم سلیم‌النفس و سلیم‌العقلی نیست که از جنگ استقبال کند، مگر کسانی که نه سلیم‌النفس‌اند و نه سلیم‌العقل، و این جنگ هم نتیجه کار آنها بود.

برای صلح باید جنگید

بقائی در ادامه تاکید کرد: من این را خدمتتان عرض بکنم که صلح یک کالای لوکس نیست که در طاقچه روابط بین‌الملل گذاشته باشند و در سینی مرصع به شما تقدیم کنند. صلح را به شما تقدیم نمی‌کنند؛ برای صلح باید جنگید. صلح کالای فوق‌العاده گرانی است، خصوصاً در منطقه ما؛ در منطقه‌ای که جنگ را ارزان کرده‌اند، جنگ را عادی‌سازی کرده‌اند.

ما برای صلح هزینه‌های فوق‌العاده‌ای داده‌ایم

سخنگوی دستگاه دیپلماسی در ادامه خاطرنشان کرد: باید بدانیم که برای ایجاد صلح، ما هزینه‌های فوق‌العاده‌ای داده‌ایم. ما بزرگ‌ترین انسان‌هایمان را تقدیم کرده‌ایم. اینها برای جنگ نبوده، بلکه برای برقراری صلح پایدار برای تک‌تک ملت ایران بوده است؛ لذا من فکر می‌کنم که واقعاً باید از تصورات رمانتیک و فانتزی درباره جنگ و صلح دست برداریم. جنگ یک امر واقعی است. هموطنان عزیز ما باید بدانند که جنگ را بر ما تحمیل کردند؛ ما به استقبال جنگ نرفتیم. به بهانه‌های مختلف این جنگ را توجیه کردند؛ در بیست‌وهشتم فوریه، نهم و اسفند، گفتند برای جلوگیری از بمب اتمی ایران؛ خردادماه سال گذشته گفتند برای از بین بردن خطر هسته‌ای ایران؛ بعد گفتند به خاطر قریب‌الوقوع بودن خطر از طرف ایران؛ سپس گفتند در راستای حمایت از اسرائیل؛ و اکنون می‌گویند به خاطر اینکه دو یا سه کشتی در تنگه هرمز آسیب دیده است. همه اینها بهانه است.

در این شرایط، اگر کسی واقعاً دنبال صلح است و به دنبال ایجاد صلح شرافتمندانه است، باید با تمام توان از مدافعان کشور دفاع و حمایت کند و بدانیم که هر گامی که برداشته می‌شود، چه از طرف دستگاه دیپلماسی و چه از طرف نیرو‌های مسلح جمهوری اسلامی ایران، در راستای دفاع از کشور و در راستای تحقق همان صلح شرافتمندانه‌ای است که حتماً مطلوب همه ماست.

افرادی در خارک برای ورود نیروهای آمریکایی لحظه شماری می کنند

سخنگوی وزارت امورخارجه در پاسخ این سوال که در روز‌های اخیر، آقای ترامپ با توییت‌هایی که در گذشته هم نظر خودش بوده، بحث تهدید به احتمال تصرف جزیره خارک را تکرار می‌کند. واکنش ایران به این تهدید چیست و تبعات چنین ماجراجویی چه خواهد بود؟ گفت: تبعات آن را خواهند دید، فکر می‌کنم کسانی هستند، در همان مناطق، که تعدادشان هم کم نیست، که لحظه‌شماری می‌کنند برای خوشامدگویی به این افراد.

مادامی که آمریکا به دنبال ارعاب، تهدید و تحریم است پاسخ ما دفاع از کرامت و حاکمیت ملی ایران است

سخنگوی وزارت امورخارجه همچنین در پاسخ به این سئوال که مارکو روبیو، وزیر امور خارجه آمریکا، اخیراً اعلام کرده است که واشنگتن آمادگی پیگیری راه‌حل دیپلماتیک درباره ایران را دارد. ارزیابی شما از این اظهارات چیست؟ آیا واقعاً می‌توان به رویکرد دیپلماتیک آمریکا اتکا کرد؟ همچنین، نخست‌وزیر عراق قرار است آخر هفته سفری داشته باشد و گفته می‌شود حامل پیامی از سوی آمریکا خواهد بود. نیز گفت: ما این آمادگی آنها را بار‌ها دیده‌ایم و امتحان کرده‌ایم. وقتی آمریکا سخن از دیپلماسی می‌گوید، منظورش تحمیل، ارعاب، تهدید و تحریم است و قطعاً مادامی که در این فضا باشند و به دنبال تحمیل خواسته‌های خود بر ملت ایران باشند، حتماً پاسخ ما نیز متقابلاً دفاع از کرامت و حاکمیت ملی ایران خواهد بود.

ما هیچ‌وقت پیشگام در نقض عهد نبودیم

سخنگوی دستگاه دیپلماسی در پاسخ این پرسش که اخیراً گزارش‌هایی منتشر شده است که ادعا می‌کند ایران تفاهم‌نامه امضاشده را به حالت تعلیق درآورده است. ابتدا می‌خواهم بدانم آیا این موضوع صحت دارد و آن را تأیید می‌کنید؟ همچنین، آیا این به معنای آن است که همه گزینه‌ها همچنان روی میز است؟ به نظر شما آینده تنگه هرمز، که در واقع برگ برنده ایران و تأمین انرژی جهان به آن وابسته است، چه خواهد شد؟ نیز گفت: من نمی‌دانم منظورتان از اینکه «همه گزینه‌ها روی میز است» چیست. گزینه‌ها اکنون در حال اعمال شدن است. در مورد یادداشت تفاهم، از ابتدا منطق آن روشن بود و آن را نیز بیان کردیم؛ 《تعهد در برابر تعهد》مادامی که طرف مقابل تعهدات خود را اجرا می‌کرد، ما نیز اجرا کردیم. ما هیچ‌وقت پیشگام در نقض عهد نبودیم. این خصلت و مبنای اصولی رفتار ایرانیان است. زمانی که آنها تعهدات خود را نقض کردند، یکی‌یکی و متقابلاً ما نیز تأکید کردیم که تعهداتمان را اجرا نخواهیم کرد.

بقائی افزود: بنابراین، صورت مسئله کاملاً روشن است. یک تفاهم یا یک توافق، مادامی ارزش و اعتبار دارد که طرف‌های آن نسبت به اجرای آن پایبند بمانند؛ وگرنه در حد نوشته‌هایی بر روی کاغذ خواهد بود. موضوع ما کاملاً روشن است و بر همین منوال کار را ادامه خواهیم داد.

اصل تحریم کردن یک کشور و یک ملت را ناصواب و ظالمانه

سخنگوی وزارت امورخارجه در پاسخ این سئوال که ما چندی پیش شاهد بودیم که یک هواپیمای ایرانی، (هواپیمای ماهان)، به فرودگاه صنعا رفت؛ در حالی که عربستان در حال بمباران این فرودگاه بود، این هواپیما بر روی زمین نشست. این مبحث مطرح شد که ایران، به هر حال، تحریم هوایی یمن را شکسته است. این پرواز با چه هدفی انجام شده، آیا این پرواز‌ها ادامه خواهد داشت و اصلاً این پرواز چرا انجام شد؟ نیز گفت: ما قائل به وجود تحریم هوایی علیه یمن نیستیم و اصولاً فکر می‌کنیم که چنین برداشتی از قطعنامه‌های شورای امنیت، برداشت صحیحی نیست. اصل تحریم کردن یک کشور و یک ملت را ناصواب و ظالمانه می‌دانیم. اما در مورد پرواز این هواپیما، این پرواز برای انتقال هیئت یمنی بود که جهت شرکت در مراسم ادای احترام به رهبر شهید ما به ایران آمده بودند. مهمان ما بودند. همچنین، جمعی از مجروحان یمنی که در ایران مداوا شده بودند، لازم بود به وطن خودشان برگردند. کل داستان آن انتقال همین بود.

حمله به فرودگاه صنعا را محکوم می کنیم

بقائی در ادامه  افزود: حمله به فرودگاه صنعا را ما خیلی صریح محکوم کردیم. بیانیه وزارت خارجه خیلی روشن است و فکر می‌کنیم آسیب زدن به تأسیسات غیرنظامی و مدنی یمن، به هیچ دلیل و توجیهی، خلاف اصل احترام به حاکمیت و تمامیت سرزمینی یمن بود و نباید چنین مواردی تکرار شود.

در رابطه با تنگه هرمز، ما مصمم هستیم که منافع و حاکمیت خود را حتماً اعمال کنیم

سخنگوی وزارت امورخارجه در پاسخ این سئوال که با روشن شدن موضع ایران نسبت به کریدور جنوبی تنگه هرمز، آیا عمان یا سایر میانجی‌ها در این خصوص راهکار یا پیشنهاد جایگزینی که قابل بررسی و مذاکره باشد، ارائه کرده‌اند؟ همچنین، آیا پیگیری‌های حقوقی یا مذاکرات آتی در این باره در راستای تفاهم‌نامه اسلام‌آباد خواهد بود؟ نیز گفت: بند ۵ تفاهم‌نامه را مبنا قرار ندهید. ما به عنوان دولت ساحلی تنگه هرمز، حقوقی داریم. از تجربه تعرض نظامی آمریکا و رژیم صهیونیستی و متأسفانه همکاری برخی از کشور‌های منطقه با آنها، درس‌هایی گرفته‌ایم.

بقائی تاکید کرد: ما نباید اجازه بدهیم که این آبراه بار دیگر مورد سوءاستفاده قرار بگیرد و به ابزاری برای تهدید علیه امنیت و منافع ملی ایران تبدیل شود. کشور‌های ساحلی نیز مشخص هستند؛ ایران و عمان. در این زمینه، ما مصمم هستیم که تدابیر لازم را برای اعمال حاکمیت خود و برای اطمینان از عدم سوءاستفاده از تنگه هرمز جهت آسیب زدن به منافعمان اتخاذ کنیم.

سخنگوی دستگاه دیپلماسی همچنین تاکید کرد: با عمان، از مدت‌ها قبل، یعنی از همان روز‌های نخست برقراری آتش‌بس، در نوزدهم و بیستم فروردین‌ماه، در ارتباط بوده‌ایم، با آنها در مشورت بوده‌ایم و تلاش ما این بوده است که با همکاری عمان، به عنوان دو دولت ساحلی، بتوانیم تدابیر لازم را اتخاذ کنیم و سازوکار‌های لازم را تدوین کنیم. همچنان نیز معتقدیم که این کار باید با همکاری و مشورت مشترک دو دولت ساحلی انجام شود.

بقائی همچنین خاطر نشان کرد در این رابطه پیشنهاد‌هایی مطرح شده است، اما اصل موضوع همان است که عرض کردم؛ اینکه در رابطه با تنگه هرمز، ما مصمم هستیم که منافع و حاکمیت خود را حتماً اعمال کنیم.

شورای حکام آژانس جنایات آمریکا را صریحا محکوم کند

سخنگوی وزارت امورخارجه در پاسخ به این سئوال که حملات به زیرساخت‌های ایران تا چه حد بر توان ایران برای مقابله با آمریکا تأثیر می‌گذارد یا تاکنون تأثیر گذاشته است؟ نیز گفت: با توجه به شرایط جاری، تحولات میدانی و بن‌بست سیاسی که حداقل اکنون به نظر می‌رسد وجود دارد، آیا بحث خروج از «ان‌پی‌تی» یا تغییر و بازنگری در دکترین هسته‌ای ایران از صلح‌آمیز به نظامی، در سطح نهاد‌های تصمیم‌گیر مطرح شده یا در دست بررسی است یا خیر؟ نیز گفت: بررسی در مورد گزینه‌های ایران، در مورد هر موضوعی، یک امر مستمر است. ما در مورد هر موضوعی که به امنیت ملی ایران، روابط و سیاست خارجی ایران مربوط می‌شود، به‌صورت دائمی هم بررسی می‌کنیم و هم سود و زیان آن را می‌سنجیم.

بقائی افزود: اما فعلاً ما همچنان عضو معاهده منع اشاعه هستیم و در این زمینه هم تعهدات خود را می‌شناسیم و هم انتظارات خود را به‌صورت جدی بیان می‌کنیم. کمااینکه حمله اخیر به سایت در حال ساخت دارخوئین، به‌عنوان نقض فاحش همه اصول و قواعد حقوق بین‌الملل مرتبط با منع اشاعه، باید توسط جامعه جهانی محکوم شود. ایران، به‌عنوان عضو «ان‌پی‌تی»، انتظار دارد که شورای حکام آژانس و شخص مدیرکل آژانس، که هر از گاهی بیانیه‌های سیاسی در رابطه با موضوع هسته‌ای ایران می‌دهد، در اینجا موضع خود را صراحتاً در محکوم کردن جنایت آمریکا بیان کند.

هیچ جاسوس آمریکایی از زندان های ایران آزاد نشده است

سخنگوی وزارت امورخارجه در پاسخ این سئوال که درباره آزادی یک شهروند آمریکایی که گفته می‌شد به جرم جاسوسی در ایران زندانی بوده و رئیس‌جمهور آمریکا نیز در پیامی از این موضوع تشکر کرده بود، می‌خواستم بپرسم مشخصاً اتهام این فرد چه بوده و چه زمانی آزاد شده است؟ نیز گفت: اجازه بفرمایید همان پاسخی را که قوه قضاییه در این باره داده است، تکرار کنم؛ چون این موضوع یک بحث قضایی بوده است. تأکید کردند که هیچ زندانی آمریکایی با مشخصاتی که رئیس‌جمهور آمریکا گفته، از زندان‌های ایران آزاد نشده است و فردی که از او نام بردند، نه زندانی بوده و نه اتهام جاسوسی داشته است. بنابراین، من شما را به پاسخ دستگاه متولی و تخصصی، یعنی قوه قضاییه، ارجاع می‌دهم.

در اجلاس شانگهای شرکت می کنیم

سخنگوی وزارت امورخارجه در پاسخ این سئوال که وزیران امور خارجه سازمان همکاری شانگهای به‌زودی نشستی برگزار خواهند کرد و وزیر امور خارجه ایران نیز در آن حضور خواهد داشت. سؤال ما این است که آیا وزیر امور خارجه ایران در این جلسه شرکت خواهد کرد یا خیر؟ همچنین، مهم‌ترین محور‌های مورد نظر ایران برای شرکت در این جلسه چیست؟ نیز گفت: اجلاس وزیران امور خارجه سازمان همکاری شانگهای، روز‌های پنجشنبه و جمعه همین هفته در قرقیزستان برگزار خواهد شد و برنامه ما نیز این است که در این اجلاس شرکت کنیم. این نشست دستورکار‌های مشخص خود را در حوزه‌های اقتصادی، امنیتی و مقابله با تروریسم دارد و همچنین فرصتی است برای رایزنی وزیر امور خارجه کشورمان با همتایان خود از کشور‌های مختلفی که در سازمان همکاری شانگهای عضو هستند یا به‌صورت ناظر در این اجلاس شرکت می‌کنند.

بقائی تاکید کرد: برای مجموعه‌ای از این دیدار‌ها برنامه‌ریزی شده است. البته روز پنجشنبه میزبان یک هیئت بلندپایه از کشور همسایه عراق نیز خواهیم بود، اما برنامه ما این است که پس از انجام دیدار‌هایی که با هیئت عراقی خواهیم داشت، عازم قرقیزستان شویم تا در اجلاس سازمان همکاری شانگهای شرکت کنیم.

از هیچ اقدامی برای خون خواهی رهبر شهید و دیگر مقامات و غیرنظامیان فروگذار نمی کنیم

سخنگوی وزارت امورخارجه در پاسخ پرسشی درباره آخرین اقدامات حقوقی و بین‌المللی خون‌خواهی رهبر شهید توضیح می‌فرمایید؟ نیز گفت: جنایتی که علیه ایران شد، به‌ویژه شهادت رهبر جمهوری اسلامی ایران و بسیاری دیگر از مقامات سیاسی و نظامی، جنایتی بی‌سابقه و نابخشودنی است. پیگیری خون‌خواهی و مطالبه اجرای عدالت، یک امر ملی است و همه ارکان حاکمیت، به‌نوعی، و تک‌تک ایرانیان در این زمینه خودشان را مسئول می‌دانند؛ همان‌طور که همه مردمان منطقه، مسلمانان و آزادگان جهان، در این امر خود را سهیم می‌دانند.

بقائی افزود: ما به‌عنوان دستگاه دیپلماسی، از همه ابزار‌هایی که در دسترس داریم استفاده خواهیم کرد؛ هم در رابطه با مستندسازی این جنایت و هم استفاده از هر پلتفرم، هر نهاد یا مرجع بین‌المللی و هر سازوکار بین‌المللی که صلاحیت داشته باشد و این امکان وجود داشته باشد که این موضوع را پیگیری کنیم. ولی واقعاً این جنایت فراتر از هر مرجع و هر نهاد بین‌المللی است که بتواند مبنای پیگیری آن باشد. هم قوه قضائیه ما در این زمینه مسئولیت‌های روشنی دارد و هم، همان‌طور که عرض کردم، وزارت امور خارجه از هیچ اقدامی در این زمینه فروگذار نخواهد کرد.

ما همواره برای ثبات، رفاه، استقلال و حاکمیت عراق ارزش ویژه قائل بوده‌ایم

سخنگوی وزارت امورخارجه در پاسخ این سئوال که آخر هفته قرار است نخست‌وزیر عراق در رأس هیئتی عالی‌رتبه به ایران سفر کند. این سفر بلافاصله پس از سفر آقای زبدی به آمریکا و قطر انجام می‌شود و گفته می‌شود که پیامی نیز از جانب آمریکایی‌ها به ایران خواهد آورد. ممکن است درباره این سفر توضیح بفرمایید؟ نیز گفت: این سفر، سفری دوجانبه است. رابطه ما با عراق را همه شما می‌دانید که تا چه اندازه اهمیت دارد. ما همواره برای ثبات، رفاه، استقلال و حاکمیت عراق ارزش ویژه قائل بوده‌ایم و از هیچ اقدامی فروگذار نکرده‌ایم تا هم در سطح دوجانبه، روابط خود را ارتقا دهیم و هم به صیانت از حاکمیت و استقلال عراق، با احترام گذاشتن به روند‌های داخلی این کشور، کمک کنیم. این، رویه دیگران نبوده است. آمریکایی‌ها همواره در قبال کشور‌های منطقه، از جمله عراق، مبنای خود را بر دخالت، ارعاب و تحمیل قرار داده‌اند.

بقائی افزود: در رابطه با سفر آقای الزیدی، نخست‌وزیر محترم عراق، به جمهوری اسلامی ایران، این سفر، سفری بسیار مهم است. ما پیشاپیش به ایشان و هیئت همراهشان خوشامد می‌گوییم و اطمینان داریم که این سفر می‌تواند نقطه عطفی در روند رو به رشد روابط دو کشور مسلمان و همسایه باشد. قرار است در این سفر درباره طیف گسترده‌ای از موضوعات اقتصادی، تجاری، همکاری در حوزه‌های مختلف مرزی و موضوعاتی که با امنیت مشترک دو کشور مرتبط می‌شود، بحث و گفت‌و‌گو شود. تصور می‌کنم که در جریان این سفر، چند سند و یادداشت تفاهم نیز به امضا برسد که جزئیات آن را بعداً خدمتتان عرض خواهم کرد.

روابط ما با کوبا کاملاً مشروع و بر مبنای حقوق بین‌الملل و منشور ملل متحد است

سخنگوی وزارت امورخارجه در پاسخ این سئوال که با توجه به ادعای اخیر مقام‌های آمریکایی که نسبت به حضور مستشاران نظامی ایران در کوبا و همچنین مشاهده شدن پهپاد‌های ایرانی در این کشور ابراز نارضایتی کرده‌اند و آن را مغایر امنیت ملی خود دانسته‌اند؛ و این را بهانه‌ای برای فشار بیشتر بر ایران یا آن کشور میدانند، ممنون می‌شوم نظر خود را در این رابطه بفرمایید. نیز گفت: می‌دانید، می‌دانیم، می‌دانند که دروغ می‌گویند. کوبا اکنون بیش از ۷۰ سال است که در معرض فشار، تحریم و ارعاب آمریکا قرار دارد. مردم کوبا مردمانی آزاده و طالب استقلال و حاکمیت خود هستند.

بقائی افزود: روندی که در دو سال گذشته در آمریکای لاتین آغاز شده، روندی بسیار خطرناک و تبلور یکجانبه‌گرایی ستیزه‌جویانه آمریکا است که دوست دارد همه کشور‌ها را تابع خود کند. ما اعمال فشار، تحریم و حصر اقتصادی علیه کوبا را محکوم می‌کنیم و تأکید داریم که همه آن بهانه‌هایی که در رابطه با ارتباط ایران و کوبا مطرح می‌شود، صرفاً مستمسکی برای تشدید فشار علیه کوبا است. ما روابط خوبی با کوبا داریم؛ روابطی کاملاً مشروع و بر مبنای حقوق بین‌الملل و منشور ملل متحد، و این روابط را ادامه خواهیم داد.

سخنگوی دستگاه دیپلماسی تاکید کرد: اما فکر می‌کنم جامعه جهانی واقعاً باید به هوش باشد، زیرا استمرار این روند، همه بنیان‌های حقوق بین‌الملل و منشور ملل متحد را رو به اضمحلال خواهد برد.

گسترش جنگ منحصراً مسئولیتش بر دوش آمریکاست

سخنگوی وزارت امورخارجه در پاسخ این پرسش که آیا ایران با هدف قرار دادن پایگاه‌های آمریکایی مستقر در کشور‌های منطقه، نگران گسترش درگیری‌ها و تبدیل شدن این رویارویی به یک جنگ تمام‌عیار نیست؟ گفت: گسترش جنگ منحصراً مسئولیتش بر دوش آمریکاست. آمریکا با اصرار بر استفاده از خاک کشور‌های منطقه، با نقض حاکمیت این کشور‌ها و با هتک حرمت سیادت این کشورها، حملات خودش را علیه ایران ادامه می‌دهد.

بقائی افزود: ما بار‌ها تأکید کردیم و باز هم تأکید می‌کنیم که هیچ خصومت و دشمنی با هیچ‌یک از کشور‌های منطقه نداریم. ما همسایگان ابدی این کشور‌ها هستیم، مشترکات و علقه‌های خودمان با آنها را می‌شناسیم و به آنها ارج می‌نهیم. در عین حال، بار‌ها از آنها خواسته‌ایم که در راستای تعهد به تکالیفشان طبق حقوق بین‌الملل و اصل حسن همجواری، مانع استفاده آمریکا از قلمرو و امکاناتشان برای تعرض به یک کشور اسلامی شوند.

سخنگوی دستگاه دیپلماسی خاطرنشان کرد: ما کاری که انجام می‌دهیم، دفاع از خود به موجب حق ذاتی دفاع مشروع است و مادامی که این جنایات و تجاوزات نظامی علیه ایران ادامه داشته باشد، قاعدتاً نیرو‌های مسلح ما هم پاسخ خواهند داد.

وزیر کشور عازم پاکستان خواهند شد

سخنگوی وزارت امورخارجه در پاسخ این سئوال که در مورد خبر المیادین درباره سفر وزیر کشورمان به پاکستان، می‌خواستم از شما بپرسم آیا چنین سفری انجام خواهد شد و با چه هدفی صورت می‌گیرد؟ همچنبن خبرگزاری رویترز به نقل از مقامات پاکستانی ادعا کرده بود که این کشور حمله ایران به عربستان را خط قرمز خود می‌داند. آیا چنین موضوعی رسماً از سوی مقامات پاکستان به ما اعلام شده است؟ گفت: در مورد سئوال اول شما بله، این سفر قرار است انجام شود. همین امروز، جناب آقای سردار مؤمنی عازم پاکستان خواهند شد. این سفر، سفری دوجانبه است و قرار است در حوزه‌های مرتبط با مسئولیت‌ها و وظایف وزارتخانه‌های کشور ایران و پاکستان، گفت‌و‌گو و رایزنی صورت بگیرد.

بقائی در ادامه افزود: در مورد سئوال دوم شما، پاسخ خیر است.

حمله به تأسیسات هسته‌ای صلح‌آمیز یک کشور، مطلقاً خلاف همه قواعد بین‌المللی است

سخنگوی وزارت امورخارجه در پاسخ این پرسش که ما همچنان شاهد حمله آمریکا به سایت‌های هسته‌ای صلح‌آمیز هستیم و اخیراً هم اشاره فرمودید که سایت دارخوئین نیز مورد حمله قرار گرفته است. با توجه به سکوت آژانس بین‌المللی انرژی اتمی، علی‌رغم وظیفه فنی این نهاد، بفرمایید با این روند، تداوم روابط ما با آژانس به چه صورت خواهد بود؟ همچنین با توجه به قانون مجلس در مورد تعلیق روابط و اینکه احتمالاً در شهریورماه نیز نشست شورای حکام برگزار خواهد شد، ارزیابی شما چیست؟ نیز گفت: دو نکته را خدمتتان عرض بکنم. یکی اینکه قطعاً این سکوت و بی‌تفاوتی باعث تقویت اعتماد ما به آژانس نخواهد شد. دوم اینکه از اینکه آژانس اعلام موضع نمی‌کند، قرار نیست در اصل موضوع تفاوتی ایجاد شود. اصل موضوع، یعنی حمله به تأسیسات هسته‌ای صلح‌آمیز یک کشور، مطلقاً خلاف همه قواعد بین‌المللی است.

بقائی در ادامه افزود: اما در رابطه با حمله به این تأسیسات، یک نکته دیگر هم وجود دارد که باید مردم ما به آن دقت داشته باشند. این حمله، به نظر من، بسیار رسواکننده است و نشان می‌دهد که ادعای آمریکا مبنی بر اینکه نگران موضوع اشاعه هسته‌ای ایران هستند، تا چه اندازه دروغ و بی‌پایه است. تأسیسات هسته‌ای دارخوئین زیر نظر آژانس، قرار بود برای تولید انرژی از آن استفاده شود. این حمله نشان می‌دهد که آمریکا با صنعت، شکوفایی اقتصادی و رفاه ایرانیان مشکل دارد و همه ادعا‌های دیگر صرفاً بهانه است.

به هر دو ابزار مذاکره یا جنگ نیاز است

سخنگوی وزارت امورخارجه در پاسخ به این سئوال که شما گفتید: «کاری که سیدعباس انجام می‌دهد با کاری که سیدمجید انجام می‌دهد، با یک هدف است.» اتفاقاً کاملاً صحیح فرمودید، منتهی نکته‌ای که وجود دارد این است که آقای دکتر سیدعباس عراقچی هم، مثل آقای سیدمجید موسوی، نیازمند دلگرمی و تقویت روحیه هرچه بیشتر برای میدان‌داری دیپلماسی هستند. از نظر شما این امر چطور محقق می‌شود؟ نیز گفت: پاسخ این سؤال را به عهده شما به‌عنوان نمایندگان افکار عمومی و رسانه‌ها می گذارم، که ببینید به چه شکل می‌شود به پیشبرد وظیفه دستگاه دیپلماسی کمک کرد.

بقائی افزود: یک راه آن، تبیین واقعیت‌هاست و به نظر من، دامن نزدن به دوگانه «مذاکره یا جنگ». همان‌طور که عرض کردم، این را بدانیم که جمهوری اسلامی ایران، به‌عنوان یک سامانه حکمرانی، به هر دو ابزار نیاز دارد. هرگاه تشخیص دهد که از این ابزار استفاده کند، حتماً این کار را خواهد کرد و هرگاه لازم باشد از دیپلماسی استفاده خواهد کرد. خیلی وقت‌ها هم هر دو باید هم‌زمان برای صیانت از منافع ملی ایران به کار گرفته شوند.

تضمین اجرای یک عهد و یک پیمان، قدرت شماست

سخنگوی وزارت امورخارجه در پاسخ این پرسش که در صورت بازگشت تهران و واشنگتن به میز مذاکره، آیا جمهوری اسلامی ایران شروط یا بندهای جدیدی را به تفاهم‌نامه اضافه خواهد کرد؟ همچنین، با چه ضمانتی از سوی ایالات متحده آمریکا وارد این روند خواهد شد؟ نیز گفت: فکر می‌کنم پاسخ این سؤال روشن شده باشد. ضمانت اجرای هر پیمان، قدرت شماست و ما به‌خوبی و به‌شفافیت نشان دادیم که همان‌طور که در ایفای تعهداتمان جدی هستیم، در مطالبه خواسته‌هایمان نیز جدی و بلکه جدی‌تر هستیم. تضمین اجرای یک عهد و یک پیمان، قدرت شماست و ما مصمم هستیم که این ابزار خود را روزبه‌روز مقتدرتر کنیم.

فعلاً بر دفاع از ایران متمرکز هستیم 

سخنگوی وزارت امورخارجه در پاسخ این سئوال که با توجه به اینکه هیچ‌یک از دو طرف، به‌طور رسمی، تمایلی برای خروج از این تفاهم‌نامه نشان ندادند، به‌رغم نقض گسترده آن از سوی طرف آمریکایی و تعلیق اجرای آن از سوی هر دو طرف، آیا در صورت خاتمه درگیری و از سرگیری گفت‌وگوها، همین تفاهم‌نامه قرار است ملاک و مبنا قرار بگیرد یا با توجه به شرایط میدانی، اصلاحات جدیدی بر آن اعمال خواهد شد؛ چه از سوی طرف ایرانی و چه از سوی طرف آمریکایی؟ گفت: دو نکته را خدمتتان عرض می‌کنم. فعلاً ما متمرکز بر دفاع از ایران هستیم و وظیفه ما این است که با تمام توان از مدافعان وطن حمایت کنیم.

بقائی در ادامه افزود: دوم، ما وارد اتاقی نشدیم که وارد شویم و بعد خارج شویم. سندی را در مورد آن تفاهم کردیم؛ سندی که با هر معیاری تأمین‌کننده منافع ملی ما بوده، دو طرف داشته و طرف مقابل آگاهانه به آن رضایت داده است. نه فقط متن انگلیسی، بلکه متن فارسی هم وجود داشته است. بنابراین، تعهدات متقابل طرفین به‌صورت کاملاً شفاف در آن دیده شده است. طرف مقابل آن را اجرا نکرده؛ نه‌تنها اجرا نکرده، بلکه آن را نقض کرد و برخلاف متن و روح آن عمل کرد و ما نیز متقابلاً اعلام کردیم که آن را اجرا نخواهیم کرد. این موضوع کاملاً روشن است. تعهدات متقابلی بوده که با نقض آن از سوی آمریکا، اجرای آن از سوی ایران عملاً ناممکن شد و تصور می‌کنم، فارغ از عبارت‌پردازی و این مسائل، کاملاً مشخص است که اکنون وضعیت این سند در چه شرایطی قرار دارد.

تنگه هرمز به حاشیه نخواهد رفت

سخنگوی وزارت امورخارجه در پاسخ به این سئوال که نخست‌وزیر عراق به آمریکا رفت. یکی از توافقات بین دو کشور، احیای خط لوله نفت از عراق به سوریه بود که نماینده رئیس‌جمهور آمریکا در عراق هم درباره آن گفت این توافق جدید به برنامه‌ای منتهی خواهد شد که تنگه هرمز را به موضوعی حاشیه‌ای تبدیل می‌کند. موضع وزارت امور خارجه را نسبت به این اقدامات آمریکا بدانم. نیز گفت: هفتاد سال، هشتاد سال است که تلاش می‌کنند تنگه هرمز را به حاشیه ببرند. تنگه هرمز قابل به حاشیه بردن نخواهد بود. مطمئن باشید.

آمریکایی‌ها رسماً اعتراف کرده‌اند که به هیچ‌یک از قواعد حقوق بشردوستانه پایبند نخواهند بود

سخنگوی وزارت امورخارجه در جواب این پرسش که خانم سخنگوی وزارت امور خارجه آمریکا مدعی شده‌اند که آمریکا هرگز اهداف غیرنظامی را مورد حمله قرار نمی‌دهد، همزمان، یکی از مقامات آمریکایی مدعی شده است که ایران زیرساخت‌ها و مناطق غیرنظامی را هدف قرار می‌دهد. نکته اینجاست که برخی گزارش‌ها نشان‌دهنده نقض حقوق بین‌الملل بشردوستانه، مشخصاً مواد ۴۸، ۵۱ و ۵۴ پروتکل الحاقی اول کنوانسیون ژنو، از سوی آمریکا است. پاسخ و واکنش شما به اظهارات این مقام آمریکایی چیست؟ نیز گفت: این سؤالی را که مطرح کردید، خود شما چه حسی داشتید؟ این حس را ندارید که چقدر باید آدم وقیح باشد که چنین دروغ‌هایی را بر زبان بیاورد؟ آمریکایی‌ها رسماً اعتراف کرده‌اند که به هیچ‌یک از قواعد حقوق بشردوستانه پایبند نخواهند بود.

بقائی در ادامه افزود: وزیر جنگ آمریکا در همان نخستین روز‌های آغاز تجاوز نظامی علیه ایران اعلام کرد که ما به این قواعد احمقانه نبرد پایبند نخواهیم بود. ناو «دنا»‌ی ما را صرفاً برای سرگرمی منفجر کردند، برخلاف همه قواعد حقوق بشردوستانه بین‌المللی. بار‌ها نیز اعلام کردند که به پل‌ها و نیروگاه‌های ایران حمله خواهند کرد. اینها همگی اعتراف به نیت آنها برای پایبند نبودن به قواعد حقوق بشردوستانه بین‌المللی است. تکرار این جنایات صرفاً بار مسئولیت آنها را سنگین‌تر خواهد کرد و قطعاً دیر یا زود باید در محاکم صالحه بین‌المللی و نیز محاکم داخلی کشور‌ها پاسخگوی این جنایات جنگی باشند.

رابطه ما با روسیه، رابطه‌ای جامع و بر اساس توافقنامه مشارکت راهبردی است

سخنگوی وزارت امورخارجه در پاسخ این سئوال که آقای سرگئی لاوروف، وزیر امور خارجه روسیه، درباره تبعات اقدام علیه ایران هشدار دادند و گفتند که شاید تبعات اقدام آمریکا تا دریای سرخ کشیده شود. هم‌زمان نیز درباره ایجاد خط راه‌آهن میان ایران، روسیه و جمهوری آذربایجان و کریدور شمال ـ جنوب که روسیه در حال تلاش برای تکمیل آن است و شرکت‌های روسی روی آن کار می‌کنند، صحبت کردند. در مورد این کریدور مهم که حتی گفته می‌شود در شرایط بی‌ثباتی می‌تواند جایگزین تنگه هرمز شود، صحبت می‌کنید؟ همچنین درباره مطالبی که در این باره  مطرح شده است، توضیح بفرمایید. نیز گفت: رابطه ما با روسیه، رابطه‌ای جامع و بر اساس توافقنامه مشارکت راهبردی است. این رابطه ابعاد مختلفی را در بر می‌گیرد، از جمله همکاری در زمینه حمل‌ونقل، ترانزیت و سایر مسائل اقتصادی.

بقائی افزود: در رابطه با مباحث مرتبط با همکاری برای کریدور‌ها و تقویت همکاری‌های ریلی، برنامه‌های مفصلی داریم و هر دو کشور جدیت دارند که روند همکاری‌ها را تسریع و تقویت کنند.

ضربات دفاعی ایران یا علیه پایگاه‌ها و امکانات نظامی آمریکاست

سخنگوی وزارت امورخارجه در پاسخ این پرسش که در روز‌های اخیر، حملات ایران به اقلیم کردستان عراق، به‌ویژه شهر‌های سلیمانیه و اربیل، موجب اختلال در زندگی مردم این شهر‌ها شده است. این حملات در حالی صورت می‌گیرد که بار‌ها مسئولان ایرانی و حتی خودِ شما در هفته گذشته اشاره فرمودید که پاسخ ایران صرفاً نقاط مبدأ حملات به ایران را در بر می‌گیرد، در حالی که تاکنون گزارشی از حملات آمریکا از خاک عراق و اقلیم کردستان به ایران منتشر نشده است. ممکن است بفرمایید علت این حملات چیست؟ نیز گفت: ما به هیچ طرفی حمله نمی‌کنیم. ضربات دفاعی ایران یا علیه پایگاه‌ها و امکانات نظامی آمریکاست که از آنها برای طراحی، تدارک و اجرای اقدامات نظامی علیه ایران استفاده می‌شود، یا در رابطه با ضرباتی که علیه مراکز تجمع، امکانات نظامی و پایگاه‌های مورد استفاده گروه‌های ضدایرانی مستقر در خاک کشور‌های همسایه صورت می‌گیرد. این نیز در راستای دفاع از امنیت ایران و دفاع از امنیت مشترک ایران و عراق است.

بقائی همچنین تاکید کرد: به هر حال، شما می‌دانید که ما یک توافق‌نامه امنیتی با عراق داریم و با دوستانمان در اقلیم، به‌طور مرتب در ارتباط هستیم تا اطمینان حاصل کنیم که از خاک عراق و از خاک اقلیم کردستان عراق برای سازماندهی، طراحی و تدارک اقدامات ایذایی و مسلحانه علیه جمهوری اسلامی ایران سوءاستفاده نمی‌شود. انتظار داریم روند همکاری‌ها میان دو کشور، بر اساس تفاهم امنیتی، به شیوه‌ای پیش برود که واقعاً ما ناگزیر نباشیم برای دفاع از حاکمیت و تمامیت سرزمینی ایران و صیانت از امنیت مرز‌های مشترک، به چنین اقداماتی متوسل شویم.

کشورهای همسایه اجازه سوء استفاده از خاک خود را به آمریکا ندهند

سخنگوی وزارت امورخارجه در پاسخ به این سئوال که با توجه به تلاش آمریکا برای استفاده از ظرفیت برخی کشور‌های منطقه، از جمله بحرین و امارات، به‌منظور افزایش فشار سیاسی و امنیتی علیه کشورمان، وزارت امور خارجه چه پیام دیپلماتیکی برای این کشور‌ها دارد و چه اقداماتی را برای جلوگیری از همراهی آنها با سیاست‌های آمریکا در دستور کار قرار داده است؟ نیز گفت: کشور‌ها تکلیف خود را خیلی خوب می‌دانند. طبق اصول مصرح حقوق بین‌الملل و منشور سازمان ملل متحد، بر اساس اصل حسن همجواری، کشور‌ها موظف هستند، و این یک اختیار نیست بلکه یک وظیفه است، که اجازه ندهند خاک و امکاناتش برای هر اقدام ایذایی علیه کشور دیگر مورد استفاده قرار بگیرد.

بقائی در ادامه افزود: نقض حاکمیت کشور‌های منطقه، بیش از همه، از سوی آمریکا در حال انجام است؛ به این دلیل که در آنجا امکاناتی را مستقر کرده‌اند، پایگاه‌هایی را ایجاد کرده‌اند و ظاهراً بی‌توجه به حاکمیت کشور‌های منطقه، از آنها برای حمله به ایران استفاده می‌کنند. کاری که ایران انجام می‌دهد، منطبق با اصل دفاع مشروع است. ما از خودمان دفاع می‌کنیم.

سخنگوی دستگاه دیپلماسی خاطرنشان کرد: خواسته ما از این کشور‌ها همین است که اجازه ندهند آمریکا از خاک کشور‌های اسلامی برای تعرض به خاک یک کشور همسایه و مسلمان استفاده کند. این را بار‌ها تکرار کرده‌ایم و باز هم تکرار می‌کنیم. در عین حال، ما در دفاع از کشورمان جدی و مصمم خواهیم بود.

در بدسگالی رژیم صهیونیستی تردیدی نیست

سخنگوی وزارت امورخارجه در پاسخ به این سئوال که جی دی ونس معاون اول ترامپ اعلام کرده که کارزاری با بودجه کلان سعی دارد مذاکرات را از مسیر خارج و توافق را نابود کند و این کارزار از سوی اسرائیل حمایت می‌شود. آیا این اظهارات نشان از یک دودستگی بین آمریکا و اسرائیل بر سر مذاکره با ایران نیست؟ همچنین، نقش اسرائیل در نقض عهد‌های صورت‌گرفته از سوی آمریکا در یادداشت تفاهم اسلام‌آباد را چه می‌دانید؟ نیز گفت: دعوا و مباحث داخلی آمریکا را به خودشان واگذار می‌کنیم. برای ما عملکرد دولت آمریکا مهم است که در این موضوع خاص، به هیچ عنوان نتوانستند به تعهداتشان عمل بکنند.

بقائی در ادامه افزود: نکته دیگر اینکه در بدسگالی رژیم صهیونیستی تردیدی نیست. رژیم صهیونیستی از هیچ روندی که بتواند کوچک‌ترین امیدی برای ایجاد ثبات و امنیت در منطقه ما ایجاد بکند، نه تنها حمایت نکرده، بلکه همیشه مترصد فرصتی برای تخریب روند‌های دیپلماتیک بوده است. این را هم منطقه ما می‌داند و هم قطعاً افکار عمومی آمریکا می‌دانند.

سخنگوی دستگاه دیپلماسی تاکید کرد: ولی در اصل موضوع تفاوتی ایجاد نمی‌کند. هر دولتی مسئول رفتار‌های خودش است و باید از این توان و اراده برخوردار باشد که تعهداتش را، فارغ از نیرو‌هایی که درصدد تخریب یک روند هستند، انجام بدهد.